Inhoudsopgave
Wat is predialyse?
Verandering van levensstijl
Behandelkeuze

Wat is predialyse?
Op een gegeven moment voelt u zich zo slecht dat u naar de huisarts gaat. Uit het onderzoek dat volgt blijkt dat uw nierfunctie onder de 20% van het normale functioneren is gekomen. Later kan blijken dat uw nieren zodanig slecht zijn geworden dat een behandeling die het werk van de nieren deels overneemt, onvermijdelijk is. Predialyse is de fase die voorafgaat aan de dialyse.

De naam is bedrieglijk. Niet iedereen komt in de dialyse terecht. Het is bijvoorbeeld ook mogelijk dat gekozen wordt voor pre-emptieve transplantatie: transplantatie van een nier vóórdat de dialyse noodzakelijk is. Pre-emptieve transplantatie kan alleen als een levende donor bereid is diens nier aan u af te staan. U kunt namelijk pas op de wachtlijst van een nier van een overleden persoon komen zodra u begonnen bent met dialyse.

Verandering van levensstijl
De duur van de fase van predialyse verschilt van persoon tot persoon. Soms kan er een jaar zitten tussen het eerste bezoek aan de huisarts en de start van de dialyse. Maar het is ook mogelijk dat uw situatie zo slecht is dat direct met dialyse begonnen moet worden. In dat geval maakt u de fase van predialyse niet mee.

In de fase van predialyse zult u veel informatie ontvangen. Een deel van deze informatie zal betrekking hebben op een gezonde levensstijl - bewegen, gezond leven, verandering van dieet. Sommige nierpatiënten slagen erin (door gelijk hun levensstijl te veranderen) de start van de dialyse uit te stellen. Dit is belangrijk, omdat dialyse op een gegeven moment onvermijdelijk is om in leven te blijven, maar ook schadelijke neveneffecten heeft.

Raadpleeg de deskundigen in het ziekenhuis of dialysecentrum over de stappen die u kunt nemen.

Behandelkeuze
In de fase van predialyse krijgt u ook veel informatie over keuzes die u later (wellicht) zult moeten maken. Wilt u peritoneale dialyse? Wilt u hemodialyse? Wilt u thuishemodialyse? Of wilt u vóór de start van de dialyse al pre-emptieve transplantatie?  Soms zijn er medische redenen waarom de ene behandeling wel of niet kan. Als die er niet zijn, kunt u in overleg met uw naasten de behandeling kiezen die het beste past bij uw persoonlijke situatie en wensen. Goede informatie is nodig om te kunnen kiezen. De nefroloog zal de verschillende behandelingen met u bespreken. Met hem of haar kunt u ook al uw vragen bespreken. Veel dialysecentra organiseren voorlichtingsavonden. De Nierpatiëntenvereniging Nederland biedt ook informatie en ondersteuning, via de website, het forum, themadagen en de Luistertelefoon.

Transplantatie biedt de beste kansen op een goede nierfunctie. Dialyse kan het bloed lang niet zo goed zuiveren als gezonde nieren. De meeste mensen kiezen voor transplantatie. Een klein deel van de mensen ziet ervan transplantatie af vanwege de eventuele complicaties en risico’s. Een transplantatie is een zware ingreep. Het lichaam moet deze ingreep aankunnen.  

Er is levende transplantatie en postmortale transplantatie. Levende transplantatie, en dan vooral vóórdat de dialyse start (pre-emptieve transplantatie), wordt medisch gezien als de beste oplossing. Maar dan heeft u wel een levende donor nodig. Er zijn ook nierpatiënten die niet willen dat in het lichaam van hun dierbare gesneden wordt.

Bij postmortale transplantie wordt de nier van een overledene gebruikt. De wachttijd op een postmortale nier varieert. Gemiddeld is de wachttijd vijf jaar vanaf het moment dat begonnen wordt met dialyse.

In de tussentijd is dialyse nodig. Er is dan de keuze tussen hemodialyse en peritoneale dialyse. Bij hemodialyse wordt het bloed gezuiverd in een kunstnier buiten het lichaam. Bij peritoneale dialyse wordt het buikvlies gebruikt als dialysefilter.

Hemodialyse is een belasting voor het hart. Bij ernstige hartproblemen kan deze behandeling niet plaats vinden en is alleen peritoneale dialyse mogelijk. Peritoneale dialyse heeft de voorkeur als de nieren bij de start van de dialyse nog een beetje functioneren. Peritoneale dialyse is niet mogelijk bij een chronische darmziekte of bij veel littekenweefsel in de buik. Bij suikerziekte zijn beide behandelingen mogelijk.

Dialyse is een ingrijpende behandeling. Soms vragen mensen zich af of zij zo’n ingrijpende behandeling wel willen ondergaan. Ook dit kunt u met uw nefroloog of andere werkers in het dialysecentrum bespreken.

Bij de keuze tussen hemodialyse en peritoneale dialyse spelen vooral medische overwegingen een rol. Als medisch gezien beide behandelingen kunnen, kunt u kiezen welke behandeling hebt beste aansluit bij uw persoonlijke situatie en wensen.

In sommige situaties wordt de behandelkeuze bepaalt door de capaciteit van het dialysecentrum. Als alle hemodialyseplaatsen bezet zijn, kan dan CAPD geadviseerd worden. Ook het omgekeerde komt voor. Sommige dialysecentra bieden geen thuishemodialyse. Als een persoon veel waarde hecht aan een behandelvorm die in het betreffende centrum niet mogelijk is, heeft die persoon de mogelijkheid om naar een ander dialysecentrum over te stappen.