Inhoudsopgave
NVN ontwikkelt normen zittend ziekenvervoer (2009)
Handboek aanbesteding contractvervoer 2009
Brandbrief NVN aan minister VWS 2008
Brief Dialyseoverleg over Zittend Ziekenvervoer 2008
Rapport NZA zittend ziekenvervoer 2008
Enquête NVN zittend ziekenvervoer 2007
Informatie voor taxichauffeurs over hemodialyse
Meldpunt CG-raad zittend ziekenvervoer 2004
NVN ontwikkelt normen zittend ziekenvervoer (2009)
November 2009 heeft de NVN het volgende persbericht verstuurd:
"De Nierpatiënten Vereniging Nederland signaleert al vele jaren dat nierpatiënten regelmatig terugkerende klachten en problemen hebben met zittend ziekenvervoer. De klachten van nierpatiënten zijn de afgelopen jaren telkens neergelegd bij vervoersbedrijven en zorgverzekeraars. Toch blijven deze klachten terugkeren. De intensieve belangenbehartiging van de Nierpatiënten Vereniging Nederland heeft tot op heden geen effect gehad. Het wordt daarom tijd voor een dwingender aanpak.
In 2008 onderzocht de Nederlandse Zorgautoriteit de kwaliteit van het zittend ziekenvervoer en kwam zij met de Nierpatiënten Vereniging Nederland tot de conclusie dat het zittend ziekenvervoer ernstig tekort schiet. Zij heeft toen gezegd dat het veld eerst zelf normen diende te ontwikkelen, zodat het voor de Nederlandse Zorgautoriteit mogelijk wordt om de kwaliteit van het zittend ziekenvervoer te bewaken. Immers, zonder normen kan niet bewaakt worden en kunnen er ook geen consequenties worden verbonden aan het niet nakomen van afspraken.
Om er zeker van te zijn dat de normen voldoen aan wat de gebruiker belangrijk vindt heeft de Nierpatiënten Vereniging Nederland het initiatief genomen tot de ontwikkeling van landelijke normen voor zittend ziekenvervoer. Dit is in overleg met andere partijen gebeurd, zoals dialysecentra, nefrologen, gespecialiseerd maatschappelijk werk, gespecialiseerde verpleegkundigen, taxibedrijven, zorgverzekeraars. De Nierpatiënten Vereniging Nederland zal er voor vechten dat deze landelijke normen opgenomen worden in het bestek van de zorgverzekeraars opdat vervoersbedrijven deze regels zullen naleven en handhavend kan worden opgetreden bij niet-naleving!
Tegelijkertijd zal de Nierpatiënten Vereniging Nederland deze normen aanbieden aan de Nederlandse Zorgautoriteit, die de naleving van de zorgverzekeringswet controleert. De Nierpatiënten Vereniging Nederland ziet deze normen als een stap in de richting van een structurele verbetering van de kwaliteit van zittend ziekenvervoer. En dat is hard nodig, vooral voor onze achterban: de nierpatiënt."
In de bijlage hieronder kunt u de normen en het eindrapport zittend ziekenvervoer downloaden:
Handboek aanbesteding contractvervoer 2009
Het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV) heeft (in samenwerking met alle partijen waaronder de NVN) een handboek voor de zorgverzekeraars opgesteld hoe zij de openbare aanbesteding van onder andere zittend ziekenvervoer vorm dienen te geven.
De reden daarvoor is het volgende. Vanaf januari 2007 zijn meerdere vervoersregelingen sterk verslechterd. Niet alleen zittend ziekenvervoer, maar ook Valys en gemeentelijk vervoer. Langere wachttijden, meer omrijden, te laat aankomen, te laat opgehaald worden, helemaal niet opgehaald worden, enzovoorts. De boosdoener is al aangewezen: de openbare aanbesteding. Bij de openbare aanbestedingen wordt op dit moment alleen maar gekeken naar geld. Wie het goedkoopst is, wint de aanbesteding.
Sommige zorgverzekeraars hebben als voorwaarde gesteld dat het taxibedrijf een keurmerk moet hebben, waarvan er twee bestaan: het Taxikeurmerk en het HKZ-keurmerk. Echter, degene die aanbesteding wint heeft doorgaans altijd dat keurmerk, maar de onderaannemer naar wie de uitvoering doorgeschoven wordt, niet. Het schijnt zelfs dat de hoofdaannemer de stickers die hij gekregen heeft voor zijn keurmerk doorgeeft aan de onderaannemers, zodat het net lijkt dat ze aan alle voorwaarden voldoen. Maar ondertussen hebben ze dat keurmerk dus niet behaald.
Door zich alleen maar te richten op geld, is de consequentie van de aanbesteding een lagere kwaliteit. Dat betekent dus meer omrijden, langer wachten, en ook slechtere kwaliteit busjes of simpelweg verkeerde busjes. Ook wordt niet meer van kamer naar kamer vervoerd, maar van deur naar deur. Vaak zelfs: van de stoep voor de flat tot de stoep voor het ziekenhuis. Voor nierpatiënten die zich vaak niet goed voelen naar de dialyse is dit een onwenselijke situatie.
De CG-raad, de koepel van de patiëntenverenigingen, heeft nu, in samenspraak met de landelijke overheid, het initiatief genomen om criteria op te stellen met betrekking tot de openbare aanbesteding. De NVN is bij dit project betrokken. Het handboek van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV) is daarvan het resultaat. Wij hopen dat betere regels rond de openbare aanbesteding de allerergste misstanden zullen wegnemen.
Brandbrief NVN aan minister VWS 2008
Sinds 2007 is het zittend ziekenvervoer nog verder verslechterd. Taxi’s komen te laat aan bij het dialysecentrum, rijden erg om of komen soms helemaal niet. Er zijn onveilige situaties in gammele busjes, nierpatiënten worden niet aan de deur afgezet, lange wachttijden aan de telefoon (soms oplopend tot 20 minuten of zelfs 1 uur), onbeschoft gedrag van chauffeurs en telefonistes, geen rekening houden met het soort machtiging, nierpatiënten staan een half uur van tevoren buiten te wachten omdat de taxivervoerder al weer vertrokken is als niet snel genoeg de deur opengedaan wordt.
De verslechtering van het zittend ziekenvervoer heeft te maken met de openbare aanbesteding. De goedkoopste aanbieder won. Vaak waren dit heel grote corporaties die vervolgens de klus naar onderaannemers doorschoven. Aan de oude taxivervoerders werd gevraagd of zij hun oude werk terugwilden voor een veel lagere prijs. Veel vervoerders hebben dit geweigerd en dus kwamen ze uit bij vervoerders die de markt niet kennen en er ook geen kwalificaties voor hebben. Wie voor een veel lagere prijs hetzelfde werk wil zien, zal merken dat de kwaliteit vanzelf verslechtert.
Om die reden heeft de NVN voorjaar 2008 een brandbrief naar de verantwoordelijke minister en de Tweede Kamer gestuurd. U kunt de brandbrief van de NVN alsook het (doorschuivende) antwoord van de minister hieronder downloaden:
Brief Dialyseoverleg over Zittend Ziekenvervoer 2008
De NVN zit in het Dialyseoverleg: een landelijk overleg van Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), Stichting Landelijk Orgaan Thuisdialyse (SLOT), Nederlandse Federatie Nefrologie (NfN), Nierstichting Nederland, Nierpatiënten Vereniging Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en Hans Mak Instituut.
Het zittend ziekenvervoer wordt op dit moment alleen vergoed in het geval van centrumhemodialyse. Het Dialyseoverleg heeft een brief gestuurd naar VWS, waarin zij een lans gebroken heeft voor peritoneale dialyse en getransplanteerden. In de brief is gepleit voor het ruimhartiger interpreteren van de regeling voor zittend ziekenvervoer.
Volgens ons valt peritoneale dialyse ook onder de groep die geen andere keuze heeft. Minstens vier keer per jaar moeten PD-nierpatiënten 24 uur dialysaat verzamelen en meenemen, hetgeen neerkomt op ongeveer 10 liter, oftewel ruim 10 kilo aan gewicht. Omdat al dit materiaal nauwelijks mee te nemen is met openbaar vervoer, is zittend ziekenvervoer de enige mogelijkheid. Overigens bestaan er ook zorgverzekeringen die het zittend ziekenvervoer van PD wel gewoon vergoeden. Dat is mooi en daar zijn we erg blij mee, maar niet conform de interpretatie van het College Voor Zorgverzekeringen.
Ook getransplanteerden zouden er recht op moeten hebben. Na afloop van de transplantatie moeten nierpatiënten gedurende langere tijd (3 tot 6 maanden) veelvuldig naar het ziekenhuis. De hardheidsclausule van de regeling zittend ziekenvervoer spreekt over minstens twee keer per week 25 kilometer gedurende 5 maanden. Dat is erg veel. Veel getransplanteerden komen daar dicht in de buurt, maar net niet helemaal. Maar al zouden ze dat wel doen, dan nog krijgen ze bijna nooit vergoeding, omdat veel zorgverzekeraars verschillende behandelingen apart optellen. Dus als u de ene keer naar de nefroloog en de andere keer naar het maatschappelijk werk gaat, komt u niet in aanmerking voor de hardheidsclausule, terwijl de bezoeken wel op dezelfde behandeling betrekking heeft, namelijk de nazorg na transplantatie. De NVN heeft ervoor gepleit om de behandeling na transplantatie op één lijn met de behandeling in geval van kanker te plaatsen, die wel vergoed wordt.
U kunt de brief van het Dialyseoverleg en het (afwijzende) antwoord van de minister hieronder vinden:
Rapport NZA zittend ziekenvervoer 2008
In 2006 en 2007 is er tijdelijk een landelijk meldpunt Klachten Vervoer opengesteld. Er kwamen maar liefst 12.000 klachten binnen, die zijn doorgespeeld naar de bewuste vervoerders. Vervolgens werd er niets mee gedaan. Dit is precies het probleem dat de patiëntenbeweging al langer signaleert. Wie al eerder een of twee klachten indiende, wachtte tevergeefs op antwoord en schreef niet voor een derde keer een brief. De motivatie om te blijven klagen was weg en dit is koren op de molen van de vervoerder of zorgverzekeraar. Zij zeggen: ‘Kijk, er zijn minder klachten dus het gaat een stuk beter.’
Naar aanleiding van alle problemen heeft de Nederlandse Zorg Autoriteit (NZA) opdracht gekregen de problematiek rond al het doelgroepenvervoer in beeld te brengen en met aanbevelingen te komen. Dat rapport is februari 2008 verschenen en bevestigt de conclusies die de NVN al had getrokken. Het komende jaar zal de NZA nauwgezet de ontwikkelingen volgen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gaat de contracten van zorgverzekeraars controleren op de eisen die zij stellen aan het zittend ziekenvervoer. Het gaat om kwaliteitseisen rond maximale wachttijd, speciale voorzieningen in de taxi en opleidingsniveau van de chauffeur. Indien die eisen onvoldoende zijn stelt de NZa zo nodig zelf criteria op. Als de zorgverzekeraars en vervoerders er vervolgens niet in slagen met verbeteringen te komen, zal de NZA dwingende maatregelen voorstellen aan de politiek.
U kunt dit "Rapport Zittend Ziekenvervoer; Onderzoek naar kwaliteitsafspraken" op de website van de NZA vinden (www.nza.nl).
Enquête NVN zittend ziekenvervoer 2007
Zomer 2007 hebben NVN en de Vereniging Maatschappelijk Werk Nefrologie een enquête rond zittend ziekenvervoer uitgezet. De aanleiding was een significante toename van het aantal klachten onder nierpatiënten. De enquête is uitgezet via het maatschappelijk werk in de zomer van 2007. De NVN heeft de verwerking van het onderzoek voor zijn rekening genomen.
De enquête laat harde cijfers zien: 13 procent van de taxi’s komt nooit of soms op tijd aan bij de dialyse, 28 procent komt vaak tijd aan bij de dialyse, 58 procent komt altijd tijd aan bij de dialyse. 30 Procent heeft wel eens meegemaakt dat de taxi helemaal niet kwam, waarvan 7 procent zegt dit altijd of vaak mee te maken. Eén derde van de nierpatiënten zegt nooit of soms op tijd opgehaald te worden na de dialyse.
De norm is dat de taxi een kwartier vóór of een kwartier ná de afgesproken tijd kan komen. De taxi mag andere passagiers meenemen, maar hierdoor mag de reistijd maximaal met de helft verlengd worden. Dus als de reistijd 30 minuten bedraagt, mag de taxi 45 minuten onderweg zijn. Deze norm wordt regelmatig overschreden.
Het probleem voor de dialysecentra is dat één nierpatiënt die een uur te laat komt de hele dagindeling van het dialysecentrum in de war schopt. Alle nierpatiënten die na deze laatkomer van hetzelfde apparaat gebruik maken, kunnen er last van hebben. Dat betekent dat er geschoven moet worden in het schema. En als er meerdere personen op één dag te laat komen, kan dat een heel gepuzzel en geschuif met zich meebrengen, waar ook degenen die op tijd komen last van kunnen hebben.
In alle regio’s komen dezelfde vervoersproblemen voor, maar er zijn wel duidelijke verschillen tussen vervoerders. Bij sommige taxibedrijven gaat het goed, vooral wanneer er goede afspraken met de ziektekostenverzekeraars zijn gemaakt. Is dat niet het geval: pech gehad.
Dit geldt ook voor patiënten die een restitutiepolis hebben afgesloten. Deze groep zou kunnen overwegen om met een ander taxibedrijf afspraken te maken, maar het verschil in kostprijs komt voor eigen rekening. Stel dat het verschil tussen de goede en de slechte vervoerder 4 euro per rit is, dan betekent dit op jaarbasis al gauw 1000 euro uit eigen zak bijbetalen. Dat is voor veel nierpatiënten te veel.
Andere klachten die genoemd zijn:
- Zelf vervoer regelen omdat taxi niet voldoet.
- Elke maand moeten bellen om het vervoer te regelen.
- Er wordt geen rekening gehouden met de soort machtiging.
- Onveilige situaties in de bus.
- Nierpatiënten worden niet aan de deur afgezet.
- Er zijn wachttijden bij de telefoon.
- U kunt de rapportage van de enquête van de NVN hieronder downloaden:Enquête NVN zittend ziekenvervoer 2007
Informatie voor taxichauffeurs over hemodialyse
De NVN heeft een brochure uitgebracht voor taxichauffeurs die dialysepatiënten vervoeren. De brochure bevat onder andere informatie over hemodialyse, de dialysekater en shunts. Ook staan er tips in voor taxichauffeurs die nierpatiënten naar de hemodialyse brengen. U kunt de brochure hieronder downloaden:
Meldpunt CG-raad zittend ziekenvervoer 2004
Vanaf 1 juni 2004 is de nieuwe regeling zittend ziekenvervoer ingegaan. Wat daarvoor een algemene regeling was waar iedereen een beroep op kon doen, werd vanaf 1 juni 2004 een regeling waar alleen nog bepaalde groepen patiënten nog gebruik konden maken: nierpatiënten die naar de dialyse gaan, oncologiepatiënten die chemo- of radiotherapie behoeven, rolstoelgebruikers zonder eigen aangepast vervoer en blinden / slechtzienden die begeleiding nodig hebben bij het reizen. Na veel kritiek vanuit patiëntenorganisaties en de Tweede Kamer is er een hardheidsclausule aan toegevoegd, waarbij aanvragers moeten voldoen aan drie criteria: minimaal 5 maanden aaneengesloten vervoer, minimaal 2 maal per week en minimaal 25 km enkele reisafstand (OV) of 1 uur met eigen vervoer.
Diezelfde zomer 2004 is onder leiding van de CG-raad een gezamenlijk meldpunt zittend ziekenvervoer opgestart. Uit de rapportage daarvan bleek al dat ook nierpatiënten niet buiten schot bleven. Want alleen het vervoer naar de hemodialyse werd vergoed, terwijl bij nierpatiënten vaak sprake is van comorbiteit. Het vervoer voor andere behandelingen, transplantatie of controles moet zelf betaald worden. Velen schrokken in die eerste periode van de consequentie. De rapportage van het meldpunt liet zien dat een kwart van de respondenten één of meer afspraken voor behandeling had afgezegd. Indien het ontbreekt aan mantelzorg op structurele basis het vervoer op zich kan nemen, bleken de kosten te hoog te zijn, naast de andere kosten die men in verband van de eigen gezondheidssituatie ook al heeft.
De rapportage van het meldpunt van de CG-raad kunt u downloaden vanaf de website www.cg-raad.nl.