Maar wacht eens even…

December 2019

Op de poli niertransplantatie zie ik elke week, naast de patienten die al een niertransplantatie hebben gekregen, ook patienten die in aanmerking willen komen voor een niertransplantatie. Zij komen op de keuringenpoli, zoals wij nefrologen dit noemen. En ja, dat klinkt best streng. Eerlijk gezegd is het dat ook, maar toch zijn we vooral streng naar ons zelf: is het voor een patient veilig (genoeg) om getransplanteerd te worden? Zijn er chirurgisch-technisch goede aansluitmogelijkheden, of is er te veel aderverkalking? Zijn er actuele infecties of vormen van kanker? Welke andere medicijnen gebruikt de patient, en kunnen die de operatie of nieuwe medicatie belemmeren? Zijn er bijkomende ziekten of problemen waar we rekening mee moeten houden?

U zult begrijpen dat, nog voordat we antwoord kunnen geven op al deze vragen, er eerst uitvoerig aanvullend onderzoek gedaan moet worden door uw eigen nefroloog: bloed- en urineonderzoek, longfoto, hartfilmpje, een echo of CT-scan van de buik, en eventueel een bezoek aan andere specialisten zoals een cardioloog.

Tijdens onze keuringenpoli, geven wij (de chirurg, verpleegkundige en nefroloog) ook informatie aan u. Dat gaat uiteraard over de operatie en wat u kunt doen om u hierop voor te bereiden, we bespreken ook welke nieuwe medicatie nodig is en wat voor soort donor u zou willen.

Sommige patienten hebben geen potentiele levende donor, of willen dat zelfs liever niet. Zij komen dan in aanmerking voor plaatsing op de wachtlijst van EuroTransplant voor postmortale donatie. Deze methode besprak ik niet zo lang geleden met de 66-jarige mevrouw A. Zij had geen mensen in haar omgeving die konden of wilden doneren. Daarom wilde zij graag op de wachtlijst komen. Mevrouw A dialyseerde op dat moment nog niet en zag daar ook als een berg tegenop.

Uiteraard wilde zij graag weten hoe lang ze zou moeten dialyseren voor ze op de wachtlijst kon komen. Zij kreeg van ons een heuglijke mededeling: ze kon per direct op de wachtlijst! ‘Maar dokter, ik dialyseer toch nog niet?’ vroeg ze voor de zekerheid. En inderdaad, dat hoeft ook niet.

U kunt op de wachtlijst geplaatst worden voordat u met dialysebehandeling bent begonnen. De nierfunctie moet dan naar 15% of lager zijn gedaald. Om hoger op de wachtlijst te komen, is het nodig punten te verzamelen: per dialysedag krijgt u er punten bij. Maar hebt u een zeer goede weefselmatch met een donor, dan kunt u zomaar bovenaan de lijst komen te staan. Ook als u dan nog niet dialyseert. Dit komt toch echt wel een paar keer per jaar voor.

Nu heeft mevrouw A ook nog eens ‘het geluk’ dat zij bloedgroep A heeft en wil meedoen aan het old-for-old programma (ouderen die nog geen niertransplantatie hebben ondergaan, kunnen via deze weg in aanmerking komen voor de nier van een oudere overleden donor). En bij bloedgroep A worden veel patienten uit dit programma voor de start van dialyse getransplanteerd.

Die berg waar mevrouw A tegenop zag, was misschien toch iets minder hoog dan zij dacht. 

Margriet de Jong is internist-nefroloog bij het Universitair Medisch Centrum Groningen, zij richt zich met name op transplantatienefrologie. Daarnaast doet Margriet onderzoek naar nieuwe medicatie bij transplantatiepatiënten.

In ons ledenblad Wisselwerking schrijft ze elke 2 maanden een column.