Ramadan en nierziekte

Gepubliceerd op 01 mei 2020

Vorige week is de ramadan gestart, voor moslims een periode waarin zij vasten. Dit gaat om 30 dagen, waarin tussen zonsopgang en zonsondergang niet wordt gegeten en gedronken (en in de avonduren dus wel mag worden gegeten).

De ramadan is een periode van saamhorigheid, waarin bezinning en reflectie centraal staan. Elke moslim, die daar psychisch en fysiek toe in staat is, heeft de plicht overdag te vasten. Minder bekend in Nederland is dat iedere moslim die door het vasten zijn of haar gezondheid kan schaden, van deze vastenplicht is vrijgesteld. Dit geldt bijvoorbeeld voor mensen met een chronische ziekte, zoals een nieraandoening of diabetes.

Het is natuurlijk aan ieder voor zich om te bepalen of je, ondanks deze vrijstelling, toch meedoet aan de ramadan. Maar overleg dit altijd eerst met uw behandelaar. Alleen al omdat (volledig) vasten kan leiden tot een verminderde weerstand, waardoor u vatbaarder wordt voor  infecties.

Daarbij kan het effect van geneesmiddelen door het vasten afgezwakt of juist versterkt worden. Bespreek daarom altijd met uw zorgverlener wanneer u uw medicijnen in deze periode het best kunt innemen en of de hoeveelheden aangepast moeten worden. Bij dialysepatienten moet de hoeveelheid vocht die doorgaans bij de dialysebehandeling onttrokken wordt, aangepast worden.

Besluit u een periode te vasten of aan de ramadan mee te doen? Dan volgen hieronder tips om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, buikpijn te voorkomen en te zorgen dat u minder snel trek krijgt overdag.

  • Drink ’s ochtends voor zonsopgang een paar extra glazen water om de dag goed door te komen.

Geldt voor u een vochtbeperking, houd dan goed in de gaten dat u na zonsondergang nog voldoende vocht tot u kunt nemen. Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken: hiervan krijgt u extra dorst en deze bevatten weinig tot

geen gunstige voedingsstoffen.

  • Eet vezelrijk om hongergevoel zo lang mogelijk uit te stellen.

Vezelrijke producten zijn bijvoorbeeld zilvervliesrijst, volkorenpasta, volkorencouscous, aardappelen, groente, fruit, volkorenbrood of bruinbrood. Vezels geven langer een vol gevoel na de maaltijd, zodat u minder snel honger krijgt.

  • Varieer om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen.

Mensen die dialyseren, krijgen standaard multivitaminen voorgeschreven. Dat biedt al een redelijke basis. Zorg dat u voldoende eet van de volgende producten:

- Groente en fruit

- Vlees, vis, peulvruchten, ei, tofu, noten

- Zuivelproducten, kaas

- Bruinbrood, volkorenbrood, volkorengranen

- Olie, boter

  • Eet niet te veel in 1 keer.

Op de momenten dat u tijdens de ramadan wel mag eten loopt u het risico dat u in alle haast meer eet dan u nodig hebt en daardoor zelfs aankomt in gewicht. Daarnaast kan in korte tijd veel en snel eten, op een tijdstip waarop uw lichaam dat niet gewend is, buikpijn veroorzaken. Om dit te voorkomen, is het belangrijk niet te veel vette en zoete hapjes te eten, niet te veel op het bord te scheppen en rustig te eten. Met kleine hapjes en goed kauwen zorgt u ervoor dat het eten niet te zwaar valt.

Ik hoop dat bovenstaande bijdraagt aan het goed volbrengen van uw vastenperiode.

Sophie Luderer werkt als diëtist, gespecialiseerd in nierziekten, bij het Radboudumc in Nijmegen. Deze tekst verscheen eerder, in Wisselwerking en, in langere vorm, op www.nieren.nl. Daar kunt u nog meer blogs van Sophie lezen.